Ankara simidi, Maraş Biberi, Denizli leblebisi, Midyat acuru, Mersin kerebici, Gaziantep baklavası, Malatya kayısısı, Kızılcahamam bazlaması, İnegöl Köftesi, İzmir kumrusu, Kars Kaşarı ve dahası… Hepimizin sevdiği, güvenerek tükettiği bu ürünler aslında birer coğrafi işaret. Yani öz değerlerimiz… Peki, son yıllarda isminden sıkça söz edilen, dünyaca ünlü şeflerimizin menülerinde daha da sık rastladığımız coğrafi işaret kavramı nedir?

Menşe Adı

Bir ürünün, tüm veya esas nitelikleri belirli bir coğrafi alana ait doğal ve beşerî unsurlardan kaynaklanıyorsa bu durumdaki coğrafi işaretlere denir. Ürünün üretimi, işlenmesi ve diğer işlemlerinin tümünün belirlenen coğrafi alanın sınırları içinde gerçekleşmesi gerekir. Bu çerçevede menşe adı olarak tescil edilen coğrafi işaretlerin kaynaklandıkları yöre ile bağları çok kuvvetlidir. Adana karpuzu, Adapazarı beyaz kestane kabağı, Melli inciri, Mersin Kerebici, Van otlu peyniri gibi…

Mahreç İşareti

Belirgin bir niteliği, ünü veya diğer özellikleri itibarıyla belirli bir coğrafi alan ile özdeşleşmiş olan; üretim, işleme ya da diğer işlemlerinden en az birinin belirlenmiş coğrafi alan içinde gerçekleşmesi gereken ürünlerin konu olduğu coğrafi işaretlere denir. Hammaddesi veya üretim, işleme aşamalarından bir tanesi yörede gerçekleşen bir ürün mahreç işareti olarak tescillendiğinde diğer üretim ve işleme aşamaları kaynaklandığı yöre dışında da gerçekleştirilebilir. Mardin sembusek, Sürmene pidesi, Yozgat parmak çöreği, Adana kebabı gibi…